هدف: پژوهش حاضر به دنبال واکاوی تجربه­ی زنان کارآفرین شهر سنندج از نابرابری اجتماعی بوده است. نابرابری اجتماعی ابعاد و زوایای متعددی از جمله جنسیت، کار و موقعیت زمانی و مکانی و... را دربر می­گیرد. پژوهش حاضر این امر را در مورد زنان کارآفرین شهر سنندج به پرسش کشیده است. کارآفرینی، به­ عنوان پدیده­ای نوین در اقتصاد نقشی موثر در توسعه و پیشرفت اقتصادی کشورها یافته است. امروزه کارآفرینی در اقتصاد رقابتی و مبتنی بر بازار، دارای نقش کلیدی است اما برای زنان دارای محدودیت­ها و موانعی است. وضعیت کارآفرینی زنان در سراسر جهان، منعکس­کننده­ی نابرابری­های جنسیتی در محیط بیرونی است که اغلب برای زنان بیشتر از مردان آشکار است و چنین نابرابری­هایی منجر به دسترسی نابرابر به منابع و فرصت­ها می­شود. بنابراین با درنظر داشتن دیدگاه سه نظریه­پرداز حوزه نابرابری اجتماعی_ چافتز، فوگل و الین رایت_ به تحلیل آنها از نابرابری اجتماعی در یک پیوند با نابرابری جنسیتی، فرصت اجتماعی و شرایط کار و تولید پرداخته شده است.روش: روش مورد استفاده، پدیدارشناسی تفسیری بوده و به درک و تفسیر تجربیات زنان از نابرابری در عرصه­ی کارآفرینی شهر سنندج پرداخته شده است. جامعه­ی آماری این پژوهش شامل، 17 نفر از زنان کارآفرین واقع در شهر سنندج می­باشد که در حوزه­های صنعت، خدمات، کشاورزی و صنایع دستی، مشغول به­کار می­باشند، و به عنوان کارآفرین شناخته می­شوند. از نمونه­گیری هدفمند برای انجام مصاحبه­های نیمه ساخته یافته استفاده شده است و تا اشباع نظری ادامه داشته است. فرآیند چهار مرحله­ای تحلیل داده­ها شامل مرحله­ی 1) خواندن و درک کلیت متن داده­ها. مرحله­ی 2) افق­سازی و تلخیص داده­ها. مرحله­ی 3) تشکیل واحدهای معنایی 4) بازاندیشی دقیقی در مضامین شناسایی شده، وجوه اشتراک و اختلاف در آنها، استخراج مضامین کلی و بازخوردهای مصاحبه­شوندگان می­شود.یافته ها: نتایج نشان داد که 275 مفهوم، 16 مقوله اولیه و 5 مقولات ثانویه شامل «رنج­های چندگانه»، «کارآفرینی حاشیه­ای» و «نابرابری جنیستی مضاعف»، «عوارض جسمانی و ظاهری» و «بحران اقتصادی و تورم» می­­شود که تفسیر آنها حکایت از نبود درآمد مناسب، عدم حمایت مالی و عاطفی خانواده از فرد کارآفرین، موانع قانونی و اداری کار، فشارکاری و دست تنها بودن دارد که این موارد با نابرابری جنسیتی و عوارض ناشی از کار سخت درآمیخته است. موانع موجود در مسیر زنان کارآفرین، در مقایسه با مردان کارآفرین نشان می­دهد که، اغلب موانعی که زنان با آن دست­وپنجه نرم می­کنند، وجود موانع مرتبط با جنسیت، برای زنان کارآفرین مورد مطالعه از خانواده گرفته تا فرآیند اداری کار و پروسه­­ی فروش محصولات و خدمات وجود دارد، و در اکثر ابعاد و حوزه­ها نهادینه شده است که به مرور سبب می­شود، مسأله­ی کارآفرینی زنان در شهر سننندج، با موانع و مشکلات جدی و لاینحل روبه­رو شود. موانع جنسیتی و خانوادگی هستند، تا موانع قانونی و مالی، در حالی که موانع مالی و قانونی کار، برای مردان آشکارتر هست. کارآفرینی در شهر سنندج به نسبت حوزه­های کارآفرینی و توسعه­ در حاشیه قرار دارد و این امر موانع اساسی را برای کارآفرینی زنان سبب شده است. مخاطره­ی تعطیلی کسب­وکار و عدم فروش محصولات به دلیل تورم نیز این موانع و نابرابری را تشدید نموده است. زنان کارآفرین شهر سنندج، نسبت به زنان کارآفرین در شهرهای بزرگ، خود را در شرایط نابرابرانه­تری می­بینند که این امر نتیجه­ی کارآفرینی حاشیه­ای و نابرابر در استان کردستان و به­ویژه شهرسنندج است. بی­توجهی مسئولین و دولت نسبت به توسعه­ی کارآفرینی در شهر سنندج، و ادامه­ی روند تورم و بحران اقتصادی، می­تواند زنان کارآفرین را با مشکلات و مسائل جدی­تری مواجه کند.نتیجه:. با توجه به رغبت زنان کارآفرین و همچنین وجود پتانسیل­های زیاد در زمینه­­های گردشگری (گسترش اقامت­های بوم­گردی)، صنایع دستی (ارغوان­بافی، معرق­کاری، چرم، کلاش­بافی، لباس محلی) و کشاورزی (کشت توت فرنگی، دام­داری، پرورش کرم ابریشم) می­توان با سرمایه­گذاری و حمایت دولتی در این بخش­ها و تقویت آنها ظرفیت­های بالقوه را به ظرفیت­های بالفعل تبدیل نمود، و افراد زیادی، خصوصاً زنان را به سمت کارآفرینی در این عرصه­ها تشویق کرد، و دولت باید با ارائه­ی تسهیلات و امکانات اولیه و حمایت مالی از زنان کارآفرین، انگیزه را برای ایجاد اشتغال در آن­ها ایجاد نماید. لذا جهت کاهش این موانع و تسهیل در کارآفرینی زنان لازم است با توجه به پتانسیل­های شهر سنندج در حوزه­های مختلف اقداماتی از جمله ارائه تسهیلات و وام، برطرف نمودن روند بروکراسی و حمایت معنویی و مالی از زنان کارآفرین به­عمل آید. 

چکیدههدف: هدف اصلی مقاله، واکاوی جامعه شناختی کنش نانمادی و کنش نمادی زنان کارآفرین اجتماعی است که در 2 زمینه خانواده و سازمان اجتماعی با روش تحلیل روایتی پیامدی تشریح می گردد. درهم تنیدگی مفهوم روایتی هویت کارآفرین اجتماعی به شروع سازمان یابی تصویر می گردد که با متن جدید، معانی جدید و هویت کسب و کار اجتماعی برجسته می شود. شناسایی مساله اجتماعی کارآفرینان، پیامد روایتی کنش نانمادی است که با رخداد جامعه پذیری به پیامد رخدادی مدعی سازی کارآفرین اجتماعی منتهی می شود. زنان کارآفرین اجتماعی فارغ از جنسیت، به کنش نانمادی وابسته هستند؛ آنان از طریق ارزش های جامعه پذیرشده به شروع فعالیت های اجتماعی گرایش دارند. از این رو، زنان کارآفرین اجتماعی با 2 کنش نانمادی و کنش نمادی مواجه هستند که هر کنش نانمادی به کنش نمادی پیوسته است و کنش نمادی از کنش نانمادی برخاسته می شود. برای واکاوی کنش نانمادی و نمادی زنان کارآفرینی از نظریه جامعه شناختی بلومر (1936) استفاده گردید. با استفاده از این نظریه، بنیان جامعه پذیری زنان کارآفرین اجتماعی از زمینه خانواده به شروع فعالیت اجتماعی یا کنش نمادی توصیف می شود.روش شناسی : روش شناسی برحسب هدف، کاربردی؛ و برحسب گردآوری اطلاعات کیفی- تحلیل روایتی پیامدی است. جامعه مورد مطالعه، تمام زنان کارآفرین اجتماعی (سطح تحلیل فرد) هستند که درصدد حل مساله اجتماعی در سطح جامعه برآمده اند؛ با توجه به اینکه تعریف جامعه مورد مطالعه گسترده است؛ برای تحلیل روایتی پیامدی، 3 نفر کارآفرین زن اجتماعی با روش نمونه گیری هدفمندی انتخاب گردید و برحسب پروتکل 3 مرحله گردآوری داده ها (تحلیل زندگینامه، 5W1H، و گفتگویی)، به تحلیل روایتی پیامدی پرداخته شد. روش تحلیل دادها مبتنی بر 3 مرحله شامل شناسایی رخدادها؛ رخدادها و پیامدها در طول زمان؛ و درهم تنیدگی کنش نانمادی و کنش نمادی پرداخته شد. روایی در روش کیفی مبتنی بر اعتبار سوالات مصاحبه با اعتبار محتوایی مورد توجه قرار می گیرد. پروتکل اعتبار در روش کیفی اعتبار سوالات مصاحبه است؛ بعد از پایلوت مصاحبه اولیه، سوالات مصاحبه اعتباریابی گردید. که در همین حال، پرسش های مصاحبه مجددا توسط خبرگان دانشگاهی و کارآفرینان اجتماعی بازنگری و تایید شد. نتیجه: با توجه به روش تحلیل روایتی پیامدی، درهم تنیدگی کنش نانمادی و کنش نمادی زنان کارآفرین اجتماعی تحلیل گردید. در این پژوهش، کنش نانمادی زنان کارآفرین اجتماعی شامل آرامش و جامعه پذیری توصیف می گردد که با شروع سازمان اجتماعی و شغل قبلی (اولیه) درهم تنیده است و این درهم تنیدگی با شناسایی مساله اجتماعی به مثابه کنش نمادی منجر می شود. در پژوهش به پیوستگی و درهم تنیدگی کنش نانمادی و نمادی زنان کارآفرین اجتماعی تاکید گردید؛ همچنین، این پژوهش تحلیل روایتی پیامدی برحسب رخدادها از کنش نانمادی به کنش نمادی زنان کارآفرین اجتماعی پرداخت که این تحلیل به ما نشان می دهد که رخداد ها و پیامد رخدادها برای زنان کارآفرین اجتماعی تصادفی نیست و بلکه برحسب زمینه خانوادگی آنان احیا شده است.کلیدواژه ها: کارآفرینی اجتماعی، کنش نانمادی، کنش نمادی، زنان کارآفرین اجتماعی

این پژوهش با هدف نیازسنجی آموزشی زنان کارآفرین شهر اصفهان انجام شده است که از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی - پیمایشی می باشد. جامعه آماری این تحقیق از زنان کارآفرین شهر اصفهان هستند که به دلیل محدود بودن حجم موارد، نمونه برابر با کل جامعه درنظر گرفته شد. برای جمع آوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه استفاده شده که پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ 0.80 محاسبه گردید. جهت آزمون سوالات تحقیق و به دست آوردن نتایج آن از آزمون های تحلیل واریانس و فریدمن استفاده شده است. نتایج نشان می دهد که بیشترین نیاز آموزشی زنان کارآفرین در حوزه بازاریابی، آشنایی با بازاریابی بین الملل و کمترین نیاز آنها، آشنایی با چهار اصل بازاریابی می باشد. بیشترین نیاز آموزشی زنان کارآفرین در حوزه مدیریت مالی و حسابداری، مربوط به آشنایی با انواع نسبت های مالی و کمترین نیاز آنها مربوط به شیوه های تامین مالی از بانک ها و موسسات مالی است. در زمینه حقوقی و قانونی نیز بیشترین نیاز آموزشی زنان کارآفرین، آشنایی با قانون کار و کمترین نیاز آنها مربوط به بیمه و قراردادهای بیمه است. همچنین بیشترین نیاز آموزشی زنان کارآفرین در حوزه مدیریت تولید و عملیات، مربوط به تکنیک های اندازه گیری کار و زمان و کمترین نیاز آنها مربوط به استانداردهای کیفیت است. سرانجام در زمینه مدیریت منابع انسانی و امور کارکنان، بیشترین نیاز آموزشی زنان کارآفرین، تعیین شرایط احراز شغل و کمترین نیاز آنها شیوه های ایجاد انگیزش در کارکنان بود. همچنین نتایج نشان می دهد که میان نیازهای آموزشی زنان کارآفرین بر حسب سابقه خدمت و میزان تحصیلات تفاوت معناداری وجود ندارد.

«کارآفرینی اجتماعی» مفهومی بین رشته ای است که در رشته های مدیریت، اقتصاد، روان شناسی و جامعه شناسی مطرح شده و می تواند راهکار مناسبی برای حل مسائل اجتماعی و محرکی برای تغییرات اجتماعی و توسعة اقتصادی باشد. این نوع از کارآفرینان، نقش کلیدی در پیشبرد کارآفرینی اجتماعی دارند، ولی داده های کافی در مورد ارزش های شخصی آنها به ویژه در ایران موجود نیست. این پژوهش با به کارگیری رویکرد کیفی و تحلیل محتوایی مضامین مصاحبه های نیمه ساخت یافته با 17 کارآفرین زن، موضوع سنخ شناسی زنان کارآفرین اجتماعی تهران برمبنای صورتبندی نظام ارزش های شخصی را مورد واکاوی قرار داده است. بر همین اساس، یافته ها بیانگر این هستند که مهم ترین ارزش های زنان کارآفرین اجتماعی توجه به دیگران، ارتقا سطح زندگی دیگری، حفظ محیط زیست، خودرهبری، تمایل به تغییر، محافظه کاری و قدرت طلبی می باشد. این ارزش ها تناقض های موجود بین ارزش های فرد گرایانه و جمع گرایانه در این زنان را نشان می دهند. ارزش های فردگرایی و جمع گرایی در زنان کارآفرین اجتماعی نسبی می باشند و به تکوین خودآگاهی، اعتمادبه نفس، هدفمندی و عاملیت آگاهانه آنها کمک می کنند. بر اساس این ارزش ها، چهار سنخ از زنان کارآفرین اجتماعی محافظه کار، اقدام پژوه، معنابنیان، و کاسب شرافتمند قابل شناسایی است. این سنخ بندی چارچوبی برای درک محرک های انگیزشی و اخلاقی که زیربنای فعالیت های زنان کارآفرین اجتماعی است، فراهم می کند.

توسعه پایدار روستایی بدون توجه به اهمیت توسعه رفتارهای کارآفرینانه زنان روستایی محقق نخواهد شد که این مهم باید در دستور کار برنامه ریزان و سیاست گذاران روستایی قرار گیرد، بر این اساس هدف کلی از انجام این پژوهش، ارائه یک مدل برای توسعه رفتار کارآفرینانه در میان زنان کارآفرین روستایی شهرستان روانسر بود. پژوهش حاضر با استفاده از ماهیت کیفی و روش پژوهش نظریه بنیانی انجام شد. جامعه مورد مطالعه شامل کلیه خبرگان در زمینه موضوع موردمطالعه بودند که مشارکت کنندگان با استفاده از روش های نمونه گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه عمیق انفرادی، بحث گروهی، بررسی اسناد و یادداشت برداری بود. نتایج نشان داد سه دسته شرایط علی (شامل عوامل اقتصادی- مالی و فردی- شخصیتی)، شرایط زمینه ای (شامل عوامل اجتماعی، ارتباطی- اطلاعاتی، مدیریتی و فرهنگی) و شرایط مداخله گر (شامل عوامل سیاستی- قانونی، حمایتی، آموزشی- ترویجی و توسعه بازاریابی) در توسعه رفتار کارآفرینانه زنان کارآفرین روستایی نقش دارند که این عوامل زمینه اتخاذ برخی از استراتژی ها را فراهم نموده بود که متعاقباً پیامد های مختلفی از قبیل توسعه کارآفرینی زنان روستایی و درنهایت منجر به حرکت به سمت توسعه پایدار روستایی شده بود. بر اساس نتایج برای تحقق توسعه رفتار کارآفرینانه زنان روستایی، باید کلیه جوامع ذی ربط با نگاه سیستمی زمینه توسعه فعالیت های کارآفرینانه زنان روستایی را فراهم نمایند. بر اساس نتایج ترویج و توسعه فرهنگ کارآفرینانه زنان روستایی در میان کلیه جوامع ذی ربط پیشنهاد می گردد.

کارآفرینی فرایندی است که نقش حیاتی در تداوم، رشد و توسعه ملی و حتی جهانی ایفا می کند. اهمیت بحث کارآفرینی به حدی است که اقتصاددانان، کارآفرینان را موتور رشد و توسعه اقتصادی جامعه می دانند. ارتقای فعالیت های کارآفرینانه زنان، محرکی موثر برای رشد و توسعه اقتصاد و بهبود کیفیت زندگی آنها محسوب می شود. هدف از این پژوهش بررسی عوامل موثر بر پیشرفت زنان کارآفرین استان مازندران بود. بدین منظور پرسش نامه هایی تهیه گردید و در بین 100 زن کارآفرین استان مازندران (شهرهای رامسر، تنکابن، نوشهر و چالوس) توزیع شد که از این بین 80 پرسشنامه دریافت گردید. داده های جمع آوری شده با استفاده از روش های آمار توصیفی و نرم افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پس از تجزیه و تحلیل داده ها مشخص گردید که اکثر زنان در سن 39 سالگی و حتی بالاتر وارد فعالیت های کارآفرینی می شوند و تعداد زیادی از آنها دارای تحصیلات دانشگاهی هستند. تحصیلات برای آنها این امکان را فراهم خواهد کرد تا بتوانند هوشمندانه در مورد منافع خود تصمیم بگیرند و آگاهانه و بطور مستقل برای پیشرفت فعالیت های کارآفرینانه خود گام بردارند همچنین مشخص شد زنانی که تجربه کاری بیشتری دارند بهتر می توانند کار خود را مدیریت کرده، با مشکلاتی که در زمینه کاری خود با آن روبرو می شوند برخورد کنند و این موضوع در پیشرفت و موفقیت آنها در زمینه کاری تاثیرگذار است. دلیلی که اکثر آنها برای شروع کسب و کارشان ارائه دادند، عوامل اجتماعی بود. با توجه به اینکه زنان برای رونق دادن کسب و کار خود نیاز به کمک های مالی دارند، در نتیجه برای رفع این مشکل نیازمند دریافت وام از بانک ها هستند اما با توجه به اینکه هنوز در جامعه اعتماد زیادی به قابلیت های آنها وجود ندارد، در نتیجه آنها با مشکلات دریافت وام مواجه می شوند، آنها نیازمند تشویق و حمایت خانواده هایشان، محافل اجتماعی و از همه مهمتر دولت هستند و دولت نیز باید مقدمات تامین حمایتهای مالی برای زنان کارآفرین را فراهم نماید.

در اقتصاد رقابتی و مبتنی بر بازار دنیای کنونی که با تغییرات سریع و شتابان بین المللی همراه است، از کارآفرینی به منزله موتور توسعه اقتصادی یاد می شود. به علت تاثیرات مثبت کارآفرینی، بسیاری از کشورهای درحال توسعه از جمله ایران، کارآفرینی را به عنوان راه حل اساسی برای ضعف رشد اقتصادی، افزایش نرخ بیکاری و ناتوانی بخش خصوصی و دولتی در فراهم آوردن شغل مناسب برای فارغ التحصیلان دانشگاهی، برگزیده اند. هدف اصلی این پژوهش شناسایی فشارهای نهادی وارد شده بر زنان کارآفرین ایرانی و دیدگاه آن ها به این فشارها و همچنین زمینه این پاسخ هاست. این پژوهش از نظر نتیجه، بنیادین و ازنظر هدف اکتشافی است. جامعه مورد پژوهش را کارآفرینان زن تقدیر شده در جشنواره های زنان کارآفرین استانی و کشوری در سه استان گلستان، مازندران و هرمزگان تشکیل می دهند و شرکت کنندگان در پژوهش به روش گلوله برفی انتخاب شده اند. پس از جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه های عمیق نیمه ساختار یافته، تجزیه و تحلیل داده ها با رویکرد جهت دار و به روش کدگذاری سه مرحله ای انجام شد. براساس نتایج بدست آمده، فشارهای اختصاصی بر زنان کارآفرین در بعد تنظیمی شامل فشار از سوی مسئولین، در بعد هنجاری شامل فشار از سوی مردان جامعه و فشار از سوی خانواده و در بعد تشخیصی شامل وظایف زن، خودکم بینی و نادیده گرفتن خود می شود. آنان همچنین در پاسخ فشارهای تنظیمی استراتژی های مصالحه، اجتناب و مبارزه، در پاسخ به فشارهای هنجاری از استراتژی های مصالحه، اجتناب، مبارزه و دستکاری کردن و در پاسخ به فشارهای تشخیصی استراتژی تساهل را استفاده می کنند.

هدف از پژوهش حاضر مقایسه ویژگی های شخصیتی زنان کارآفرین و عادی شهر اصفهان می باشد.با توجه به این که این تحقیق از نوع علی-مقایسه ای می باشد، لذا دارای دو جامعه آماری می باشد. جامعه اول شامل زنان کارآفرین عضو NGO کارآفرینان استان اصفهان و جامعه دوم شامل زنان عادی ساکن در استان اصفهان می باشند. برای جمع آوری داده ها و اطلاعات مورد نیاز از پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت (Neo-FFI) در اختیار 46 نفر از زنان کارآفرین و 50 نفر زنان عادی قرار داده شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیری مقایسه دو گروهی موسوم به  T2هاتلینگ (Hotellings T2) مورد تحلیل قرار گرفت.نتایج نشان داد بین دو گروه زنان کارآفرین و زنان عادی در صفات شخصیت تفاوت معنادار وجود دارد (ویلکز لامبدا=0.743، 4.06=(88 و 2)F، P<0.001، h2=0.257). استفاده از آزمون تحلیل واریانس یک راهه نشان داد که زنان کارآفرین به طور معناداری برونگراتر، در مقابل تجارب گشوده تر و وظیفه شناس تر از زنان عادی هستند.خلاقیت یکی از ویژگی های اصلی و تاثیر گذار افراد کارافرین است و تفاوت بارزی بین ویژگی های شخصیتی زنان کارآفرین و عادی وجود دارد.